Chùa Lang Đạo — dấu tích Phật giáo thời Trần giữa vùng núi

Câu ngạn ngữ “Chùa Lang Đạo – Gạo Thái Nguyên” lưu truyền trong vùng nhắc tới một ngôi chùa bề thế đã mất. Tháng 10 năm 2011, việc đào đất dựng nhà của người dân thôn Tân Hồng tình cờ làm lộ ra mảng sân lát gạch in nổi hoa chanh, mở đầu cho công cuộc tìm lại ngôi chùa ấy.

Tháng 1 năm 2012, Viện Khảo cổ học phối hợp với Bảo tàng tỉnh khai quật hố rộng 209 m² và thu được 2.618 hiện vật: gạch ngói thời Trần, mảnh lá đề in hình chim phượng và rồng, tượng chim uyên ương, gốm men ngọc, men nâu thời Trần và gốm hoa lam thời Lê sơ.

Kết quả cho thấy ngôi chùa được khởi dựng từ thế kỷ XIII dưới triều Trần và phát triển mạnh vào thế kỷ XV – XVI thời Lê sơ. Ngày 19 tháng 4 năm 2018, di tích khảo cổ chùa Lang Đạo được đón nhận Bằng xếp hạng Di tích Quốc gia.